ِشعر عکس و مطالب مهم

طبقه‌بندي اتاق خودروها و كلاس آنها

بازار رقابتي فروش خودروها به سمتي مي‌رود كه خودروسازان را به ارائه فرم‌هاي بدنه متفاوت از محصولات با توجه به نيروي محركه آنها سوق مي‌دهد. بنابراين طبقه‌بندي خودروها تا حدودي وابسته به شركت‌هاي خودروساز و كشورهاي آنهاست. خودروهاي زيادي از كمپاني‌هاي خودروساز وجود دارند كه فضاي دروني اتاق و شكل ظاهري آنها شباهت زيادي با هم دارد، اما در كشورهاي مختلف، نامگذاري كلاس اين خودروها با هم متفاوت است. به همين دليل بعضي از خودروها ممكن است در طبقه‌بندي ارائه شده قرار نگيرند.

در جدول ذيل انواع نامگذاري كلاس خودروها ذكر شده است. به عنوان مثال، كلاس C خودروها با Compact Car امريكايي و Small family Car بريتانيايي همگي در يك رده هستند.

در اين مقاله طبقه‌بندي‌ها و اصطلاحات رايج در مورد اتاق خودروها، ارائه مي‌شود.

1. Micro Car (خودروهاي كوچك)
كوچك‌ترين اتاق خودرو در ميان كلاس‌هاي بدنه خودرو مي‌باشد كه عموماً طول كمتر از 3 متر دارد و فضاي داخلي اتاق آن 85 فوت مكعب يا 2400 ليتر بوده است. اين اتاق‌ها در بعضي از موارد داراي 3 چرخ بوده و فقط ظرفيت 2 نفر (راننده و مسافر) را دارند.
اين خودروها با توجه به افزايش قيمت سوخت و مواد اوليه طراحي شده، در حال حاضر مشتريان زيادي دارند. مدل‌هاي باري اين كلاس به «استيشن كار» معروفند و براي جابه‌جايي بارهاي كوچك استفاده مي‌شوند. نظير:Smart for two

2. Hatch Back
Hatch Back خودرويي است كه فضاي صندوق عقب و كابين مسافرين آن يكپارچه است و دسترسي به اين فضا توسط در صندوق عقب انجام مي‌شود. اين خودروها داراي دو رديف صندلي بوده و شكل ظاهري آنها مانند استيشن واگن‌ها (SW) مي‌باشد و ظرفيت بارگيري كمتري نسبت به آنها دارند. اغلب 3 درب (2 درب در طرفين و يك درب در عقب خودرو) يا 5 درب مي‌باشند.
رديف دوم صندلي آنها قابليت جابه‌جايي دارد (به صورت مجزا يا يكپارچه خوابيده مي‏شود). در اين حالت، فضاي پشت راننده به صندوق عقب اضافه شده و با توجه به درب صندوق عقب بزرگ، بارهاي بزرگي را مي‌توان با اين خودروها حمل كرد. نظير: فولكس گل، پژو206 و پرايد هاچ‌بك.
هاچ‌بك‌ها را از نظر ابعاد اتاق مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد:

الف- City car
كوچك‌ترين نوع هاچ‌بك است كه داراي قدرتي محدود براي استفاده شهري است. سرعت آن بيش از خودروهاي برقي و داراي چهار صندلي و طول آن بين 3.4 تا 3.6 متر مي‌باشد. مانند پژو107 - دوو ماتيز و خودرو MVM110
در ژاپن اين خودروها به نام Kei Car شناخته مي‌شوند. نظير ميتسوبيشيi

ب- Super Mini/ Subcompact Car
اين هاچ‌بك‌ها بزرگ‌تر از City carها و كوچك‌تر از هاچ‌بك‌هاي خانوادگي بوده و ظرفيت آنها 4 نفر بزرگسال و يك كودك است. در گذشته طول اين خودروها حدود 3.7 متر (پژو205) بود و در حال حاضر 95/3 (پژو207) مي‌باشند. اين خودروها در رده كلاس B قرار مي‌گيرند و براساس پلت‌فرم آنها خودروهاي Mini SUV و Mini MPV طراحي مي‌شوند.

پ- Small family car/ Compact car
بزرگ‌ترين رده هاچ‌بك‌ها هستند كه ابعاد آنها بين 2/4 تا 25/4 متر مي‌باشد. اين رده، يكي از متنوع‌ترين قسمت‌هاي بازار خودرو بوده و عموماً پرفروش‌ترين خودروهاي جهان در اين رده قرار مي‌گيرند. سال‌ها خودروي گلف، سردمدار اين كلاس بود كه حتي نام اين رده از خودروها به كلاس گلف نيز مشهور مي‌باشد. اين رده از خودروها در رده‌بدني كلاس C قرار مي‌گيرند مانند فورد فوكوس و گلف.

3. Sedan/ saloon- station wagon/ estate
Sedan/ Saloon:سدان خودرويي مسافرتي است با دو رديف صندلي كه رديف دوم صندلي آن، داراي فضاي مناسب براي افراد بزرگسال است. همچنين اين خودرو در انتهاي بدنه، داراي صندوق عقب بزرگي مي‌باشد. بيشتر استايل بدنه‌هاي رايج در خودروهاي مدرن بر پايه خودروهاي سدان طراحي شده كه مي‌توان از نظر اتاق دسته‌بندي‌هاي ذيل را معرفي كرد:

الف- Notch Back
بدنه ناچ‌بك‌ها را مي‌توان به سه بخش فضاي موتور، سرنشين و صندوق عقب تفكيك كرد. فضاي موتور از جلو خودرو شروع مي‌شود و تا ابتداي شيشه جلو (به صورت كشيده) امتداد مي‌يابد. فضاي سرنشينان به صورت مجزا از صندوق عقب است كه در اين حالت، سقف و صندوق عقب موازي با سطح زمين و شيشه عقب، داراي شيب تند است. صندوق عقب آن كوچك و مجزا از فضاي سرنشينان مي‌باشد. نظير: لوگان (L90)

ب- Fast Back
بدنه فست بك‌ها را مي‌توان به دو فضاي موتور و فضاي سرنشين تفكيك كرد كه فضاي سرنشين و صندوق عقب از نظر ظاهري با هم تركيب شده است. اين خودروها شبيه هاچ‌بك بوده در حالي كه شيب شيشه عقب و درب صندوق عقب در يك راستاست، اما درب صندوق به صورت مجزا باز مي‌شود. مانند فورد ماستنگ

پ- Two Door Sedan
خودورهاي سداني هستند كه داراي دو در جانبي و دو رديف صندلي مي‌باشند و طبق استاندارد SAE فضاي سرنشينان عقب حدود يك متر مكعب مي‌باشند. همچنين صندوق عقب مجزا از اتاق خودرو دارند مثل شورلت مونتكارلو. خودروهاي 2در با شيشه عقب شيب‌دار و درب موتور كشيده «كوپه» نيز ناميده مي‌شوند. لازم به ذكر است كه خودروهاي كوپه به فست‌بك‌هاي دو در شبيه‏ا‏ند. نظير: مرسدس- بنز 560 SEC.

ت- Hard Top Sedan
خودروهاي سدان دو دري مي‌باشند كه سقف آنها از جنس فلز يا مواد سخت است و سقف فلزي خودرو برداشته شده و يا جمع مي‌شود. به اين خودروها Convertible Hard Top نيز گفته مي‌شود. نظير: پژو 206CC
ث- (Hatch Back Sedan (Lift Back
ليفت بك‌ها نوعي از ساختار فست بك‌ها هستند. با اين تفاوت كه در صندوق عقب با شيشه عقب بلند مي‌شود. اين خودروها به صورت چهار در و دو در توليد شده‌اند. نظير زانتيا

ج- Chauffeured Sedan
اين سدان‌ها در رده خودروهاي تشريفاتي و هم رديف Limousineها قرار مي‌گيرند كه عموماً توسط شخصيت‌هاي دولتي و افراد مشهور استفاده مي‏شوند. مالك اين خودرو معمولاً خود رانندگي آن را برعهده ندارد و داراي راننده شخصي است. نظير رولز رويس فانتوم و 405 ليموزين

چ- Station wagon/estate
خودروهايي با استايل و پلت‌فرم سدان‌ها با اين تفاوت كه در صندوق عقب به صورت عمودي تا سقف ادامه مي‏يابد (مثل درب صندوق عقب هاچ‌بك‌ها) و فضاي بزرگي پشت صندلي سرنشينان عقب در دسترس است كه دسترسي به اين فضا را براي سرنشينان سهل‌الوصول مي‏كند مانند 405 استيشن و رنو مگان استيشن. در سال‌هاي اخير با توجه به ايده استيشن واگن‌ها (جاداري، خانوادگي و مسافرتي بودن آنها) خودروهاي MPV و SUV طراحي شده كه موارد مشترك زيادي با خودروهاي استيشن واگن دارند.
سدان‌ها و استيشن واگن‌ها از نظر سطح امكانات و تجهيزات رفاهي به دو رده معمولي و لوكس تقسيم مي‌شوند. رده معمولي از اين خودروها شامل موارد ذيل است:

1-3. Small Car
كوچك‌ترين بدنه سدان‌ها هستند كه عموماً زير 2/4 متر طول و گنجايش چهار بزرگسال و يك كودك را دارند. صندوق نسبتاً جاداري دارند كه در كشورهاي در حال توسعه با توجه به قيمت و مصرف سوخت مناسب، بسيار مورد توجه مي‌باشند. اين رده در كلاس +B قرار مي‌گيرند. اين خودروها داراي اجزاء و قطعات مشترك با هاچ‌بك‌ها هستند‏،اما قسمت انتهايي آنها با هم متفاوت است. مثل پژو206 صندوق‌دار، خودروي كياريو، هيوندا ورنا و پرايد صندوق‌دار.

2-3. Small Family Car/ Compact Car
اين خودروها بزرگتر از رده ‏Small Carها مي‌باشند. ميانگين طول آنها حدود 5/4 متر بوده و براي پنج بزرگسال فضا دارند. همچنين بسته به ابعاد خودرو داراي صندوق عقب بزرگي هستنند. اين مدل در كلاس C رده‌بندي خودروها قرار دارد نظير: هيونداي آوانته، مزدا 323، سمند P2 و مگان.

3-3. Large family Car/ Mid-size Car
اين خودروها بزرگتر و جادارتر از رده قبلي هستند، موتورهاي آنها معمولاً قوي‌تر هستند و عموماً شش سيلندر دارند. نظير: تويوتا كمري، هيوندا سوناتا، هوندا آكورد و سيتروئن C5

4-3. Full size car
اين رده بزرگ‌ترين و جادارترين گروه خودروها در اين سطح هستند كه طول آنها بيش از 5 متر است. نظير: هيونداي آزرا، تويوتا آولون، نيسان ماكسيما و پژو607
* رده لوكس اين خودروها شامل موارد ذيل است كه از نظر ابعادي مثل رده معمولي هستند،اما لوكس‌تر، گران‌تر و داراي موتور قوي‌تر هستند:

5-3. Compact Executive
خودروهاي لوكس رده Large family/ Compact car هستند. داراي پيشرانه نيرومندتر- بعضاً موتورهاي 4 و 6 سيلندر- بوده و فضاي اتاق آنها از نظر جاداري و دسترسي سرنشينان و كيفيت مطلوب صندلي‌ها از مدل‌هاي غير لوكس معتبر بوده و داراي امكانات رفاهي بيشتر نسبت به آنها مي‌باشند. مانند BMW سري 3، بنز سري C و Lexus IS

6-3. Mid- Luxury car/ Executive car
رده متوسط خودروهاي لوكس مي‌باشند. ابعاد اتاق آنها بزرگتر از Compactها مي‌باشد. كاملاً جا دارند و پيشرانه پرقدرت و امكانات رفاهي بيشتري از سري compactها دارند. نظير: مرسدس سري E و BMW سري 5.

7-3. Full size Luxary
اين خودروها به عنوان يك سدان چهار در، بزرگ‏ترين رده خودروهاي لوكس مي‌باشند. گذشته از آنكه اتاق بزرگي دارند بسيار پرقدرت، لوكس و گرانتر از خودروهاي معمولي با همان ابعاد هستند. داراي آخرين نوع تكنولوژي در سيستم‌هاي فني، ايمني و رفاهي بوده و به نوعي معرف لوكس‌ترين خودروهاي برند خود مي‌باشند. نظير: بنز سري Sا، BMW سري 7 و خودروي مي‌باخ.

4. Sportive Cars
1-4. Hot hatch/ Sport compact
با توجه به نياز بازار مصرف براي خودروهاي كوچك و پرتحرك اكثر كمپاني‌هاي خودروسازي بر پايه هاچ‌بك‌هاي توليد انبوه خود، خودروهاي پرتواني را روانه بازار كرده‏اند كه به Hot Hatch معروف هستند. اين خودروها با تقويت موتور، گيربكس، سيستم‌هاي تعليق، ترمز، فرمان و همچنين استايل خودرو (شكل ظاهري)شكل مي‌گيرند. نظير پژو GTiا206
در ايالات متحده با توجه به عدم علاقه مردم به فرم بدنه Hatch back كوپه‌هاي صندوق‌دار جايگزين Hot Hatchها شده كه بهSport compact معروف مي‌باشند. نظير Honda CRX

2-4. Sports sedan/ sports saloon
مدل‌هاي بسيار پرتوان از سدان‌هاي خانوادگي مي‌باشند. پيشرانه آنها معمولاً توسط بخشي مجزا در شركت اصلي تقويت مي‌شود. همچنين اتاق آنها با وجود تغييرات جزئي شبيه خودروهاي اصلي مي‌باشد. نظير خودروي AMG E55 و BMW M5
موارد فوق خودروهايي هستند كه بر پايه خودروهاي معمولي كارخانه‌هاي خودروسازي هستند، اما خودروهاي ذيل اساساً بر پايه اسپرت طراحي شده‌اند.

3-4. Sport car
خودروي اسپرت، خودرويي است كه بر پايه عملكرد و هندلينگ1 خوب، شتاب و زيبايي طراحي مي‌شود. اين خودروها عموماً داراي دو در و دو صندلي، محرك عقب، تجهيزات رفاهي، ايمني خوب و قيمت نسبتاً متوسطي مي‌باشند. رمز موفقيت در اين بازار، هندلينگ عالي، وزن كم، قدرت و ايمني بالا، آسايش و راحتي و ترجيحاً صندوق عقب جادار است. خودروهاي موفق اين بازار عبارتند از:Lotus Elise, Mazda MX5, Porsche boxter.
عنوان(Brand) خودرو براي خريدار اين خودروها حايز اهميت است. نظير خودروي Ferrary يا Lotus كه بسيار معروفند.

4-4. Grand Tourer
اين خودروها از خودروهاي اسپرت، بزرگ‏تر و سنگين‌تر مي‌باشند. معمولاً موتور جلو و محرك عقب بوده و تركيب صندلي‌هاي آنها چهار نفره يا 2+22 مي‌باشد. اين مدل‏ها خودرو‌هاي بسيار گراني هستند كه بيشتر به جنبه لوكس آن (به نسبت اسپرت بودن) توجه شده و در اين خودروها تكنولوژي مدرن با دست‌ساز تركيب شده است.
مانند: Jaguar XK8- Aston martin DB9

5-4. Super Sport/ Super Car
اين خودروها داراي عملكرد فوق‌العاده‌، بسيار گران، لوكس و خيلي سريع‌ هستند و آخرين فناوري‏هاي صنايع خودروسازي در آنها به كار رفته است. براي مثال در ساخت بدنه آنها (براي كاهش وزن) از فيبر كربن به صورت گسترده استفاده شده و يا در طراحي بدنه از فناوري Cutting Edgeا3 استفاده شده است. در واقع اين خودروها نمونه‌هاي شهري خودرو‌هاي مسابقه‌اي فرمول 1 هستند. همچنين با توجه به تيراژ پايين عموماً دست‌ساز مي‌باشند. نظير: Ferrari ENZO, Lambarghini MORCIELAGO

6-4. Muscle Car
اين مدل‏ها عموماً خودروهاي دهه 70 امريكايي بودند كه موتورهايي بسيار پرتوان بر روي آنها نصب مي‌شد. اين خودروها داراي عملكرد فوق‌العاده‌اي هستند، اما مصرف آنها بالاست. با توجه به بحران‌هاي نفتي دهه 70 و مسائل زيست‌محيطي دهه 80 استقبال عمومي از اين خودروها كاهش يافت. نظير: Mercury Cougar, Pontiac GTO

5. Cabriolet/ Convertible
خودروهايي با سقف پارچه‌اي، فلزي و يا تركيب مواد مصنوعي هستند كه قابليت جمع شدن و برداشته شدن دارند. اين خودروها داراي دو در و دو صندلي به همراه درب موتور بزرگ مي‌باشند. به آنها RoodSter، اCoupe روباز و Saloon روباز نيز گفته مي‌شود. تا پيش از توليد خودروهاي داراي تهويه مطبوع اين خودرو‌ها با توجه به امكان باز نمودن سقف در روزهاي گرم، طرفداران بسياري داشت. در حال حاضر نيز اين خودروها با توجه به فرم زيباي اتاق، مورد توجه جوانان مي‌باشند. اين خودروها با سقف پارچه‌اي Canvertible و با سقف متحرك فلزي و يا مواد مصنوعي Coupe Convertible ناميده مي‌شوند. نظير: مرسدس Volks wagon Eos, SLK

6. Off roaders/ 4×4
در جنگ جهاني دوم خودروهاي جيپ و لندرور براي عمليات نظامي در ارتش متفقين مورد استفاده قرار گرفت. بعد از جنگ، امكان استفاده از اين خودروها با توجه به نياز بشر براي عبور و مرور در مناطق صعب‌العبور منجر به طراحي خودروهايي با گيربكس و شاسي تقويت شده، تايرهاي بزرگ و سيستم تعليق قابل انعطاف و قابليت رانندگي در زمين‌هاي گلي، يخ زده و ماسه‌اي شد. همچنين مهم‏ترين ويژگي اين خودروها دو ديفرانسيل بودن آنهاست. اصطلاحات ذيل در اين خودروها صادق است:
4WD: به خودرويي اطلاق مي‌شود كه دو چرخ محرك دارد و دو چرخ ديگر به صورت سوييچ دستي امكان محرك شدن را مي‌يابد.
AWD : خودروهاي چهار چرخ محرك دائمي هستند.
Offroadها به دو دستـه SUV و Cross Over- SUV تقسيم مي‌شوند:

1-6. SUV
SUV خودرويي با قابليت خوب از خاصيت Offroadهاست و چهار چرخ متحرك با امكانات لوكس، موتورهاي قوي و مرتفع‌تر از خودروهاي معمولي هستند. اين خودروها داراي مشكلاتي نظير: مصرف سوخت زياد (بعلت فرم بدنه غيرآيروديناميك و وزن سنگين)، آلودگي هواي بيشتر، مشكلات ايمني (پايين بودن Handeling بعلت بالا بودن مركز ثقل) و در عين حال انتقال ضربه در تصادفات به مسافران و خودروهاي روبه‌رو هستند. نظير: نيسان رونيز، موسو، تويوتا لندكروز، ميتسوبيشي پاجيرو، پرادو.
اين خودروها بسته به ابعاد و تجهيزات رفاهي، قابليت حركتي و خواص Offroad داراي دسته‌بندي‌هاي متنوعي هستند. براي مثال Porche Kayen يا BMW X5 خاصيت اسپرت بيشتري دارند. خودروهاي Codillac Scalad و Lexus جنبه لوكس بيشتري دارند. خودروهاي رنجروور، لندروور و جيپ گرند چروكي خاصيت Offroad بهتري دارند.

2-6. Crossover SUV/ XUV
خودروهايي هستند كه خاصيت شهري آنها نسبت به Off road آنها بيشتر است و ارتفاعشان نسبت به SUVها كمتر و سبك‌تر است. همچنين شباهت‌هايي به خودروهاي استيشن واگن (SW) دارند كه اين عوامل سبب handeling بهتر آنها نسبت به SUVها شده است. نظير: Chrysler Pacifica, Toyota RAV4, Volvo XC90

7. Mini van/ Multi- Purpose vehicle=MPV
خودروهاي چند منظوره‌اي هستند كه از فضاي مناسب براي كاربردهاي مختلف برخوردارند. صندلي‌ آنها براحتي قابل جابه‌جايي (برداشتن و نصب مجدد)است. به اين ترتيب امكان حمل بارهاي كوچك يا اضافه كردن صندلي براي سرنشينان بيشتر فراهم مي‌شود. بعضي از شركت‌ها امكان استفاده معلولان و سالخوردگان را در اين خودروها پيش‌بيني كرده‌اند. مبتكر ايجاد و توسعه اين كلاس خودروها شركت‌هاي كرايسلر و رنو هستند. اين خودروها را براساس ابعاد اتاق مي‌توان به 3 بخش:
mini MPV نظير Fiat Idea
Compact MPV نظير Mazda 5
Large MPV نظير پژو 807

9. وانت
اين خودروها قابليت حمل بار، اثاثيه و سرنشين را دارند. اتاق اين خودروها داراي دو بخش مسافري و باري است. قسمت باري عموماً به صورت رو باز است و داراي ديواره‌هاي جانبي محكمي است. موتور و گيربكس پرقدرت‌تري نسبت به انواع سواري‌ها دارند. قسمت بار از نظر شكل ظاهري (بنا به نحوه استفاده) در كشورهاي مختلف متفاوت است.
وانت‌هاي سبك با موتور 4 سيلندر (مثل مزدا 1600 و وانت پيكان) compact و وانت‌هاي سنگين با موتور 6 و 8 سيلندرFull size (نظير: تويوتا تاكوما و Dodge Ram) ناميده مي‌شوند.
وانت‌هاي سنگين بعضاً داراي خاصيت‌هاي SUV مي‌باشند (4×4) كه در امريكا به Pickup truks نيز معروفند.
از نظر شكل اتاق مي‌توان وانت‌ها را به 4 دسته تقسيم كرد:
1. Pickup (وانت تك كابين): داراي اتاقي با ظرفيت يك رديف صندلي «دو تا سه سرنشين» و با دو در جانبي است.
2. Crew up (يك و نيم كابين): اتاق اين خودروها يك رديف صندلي در جلو و يك فضاي نيمكت مانند در پشت اين رديف (بيشتر براي كودكان) دارد.
اين خودروها داراي دو در جانبي و دو نيم در جانبي هستند و عموماً در رده وانت‌هاي سنگين توليد مي‌شوند.
3. Couble Cab (دو كابين): داراي دو رديف صندلي و چهار در جانبي هستند و سعي بر آن است كه خواص سواري بيشتري نسبت به Pickup داشته باشند.
4. Chassis (شاسي): خودروهايي بر پايه وانت كه فقط داراي فضاي سرنشين مي‌باشند و به جاي قسمت بار فقط شاسي دارند و قابليت اضافه كردن اتاقكي به منظور استفاده خاص را دارا مي‏باشند. نظير:آمبولانس، وانت‌هاي حمل حيوانات و كمپرسي

در انتها فهرست خودروهاي توليدي و وارداتي به كشور كه در كلاس‌بندي‌هاي فوق‌الذكر مي‌گنجند در جدول ذيل درج شده است.

تصویر در اندازه اصلی

پانوشت‌ها:
1. هماهنگي بين سيستم فرمان و تعليق و خوش دستي خودرو
2. خودرويي با ظرفيت دو صندلي براي بزرگسال در رديف جلو و دو كودك يا افراد كوچك در صندلي رديف عقب
3. تكنولوژي به كار رفته در طراحي بدنه خودرو با لبه‌هاي برشي

منابع:
1. http://cn.wikipedia.org/wiki/car-dassification
2. http://www.euroncap.com/content/safety-ratings/introdouction.php
3. http://globalautoindex.com